Xuskii Xoriyada , Ma Xuskii Geerida ayaa Lagu Bedelay? Xaalada Soomaaliya , Xal Malaha Miyaa aan Xabad ahayn?:by Galayr

Xuskii Xoriyada ,  Ma Xuskii Geerida ayaa Lagu Bedelay?

Xaalada Soomaaliya  , Xal Malaha Miyaa aan Xabad ahayn?

Bismilaahi Raxmaani Raxiim

Marka hore waxaan hanbalyo iyo bogaadin u dirayaa inta damiir wadaniyadeed

Damiir islaanimo iyo dameer  dadnimo ku jiro,

marka xiga waxaan tacsi u dirayaa dhamaan bulshada soomaaliyeed  ee ku waxyeeloobay

dagaalada ayaandarada ah ee ka dhacayaa dalka soomaaliya

marka sadexaad waxaan baaq u dirayaa golayaasha dhaqanka, golayaasha waxgaradka iyo golaha gumaadka shacabka soomaaliyeed oo ah dhalinyarada soomaaliyeed

waxaan leeyahay;-

Geesi maaha kii dila

Garabkii walaalkiis

Geesi maaha kii guba

Gurigii awoowgiis

Geesi maaha kii dhiba

Gacalo iyo hooyadii

Geesi maaha kii gala

Godob aan dawoobayn

Geesi maaha kii dhiga

Gulufka iyo colaadaha

Geesi maaha shacabow

Kii goblamiya maatida

Geesi maaha shacaboow

Kii ganaya maatida

Geesi maaha shacaboow

Kii gabanka sabiga

Weli gaadhin qaangaadh

Gowraca la taagsaday

Hadaaan intaas ka gudbo gubaabada dhalinyarada soomaalyeed oo  noqotay gacanta dhamaysay shacabka gacanta goblomisa maatada gacanta gubta guryaha waalidkood

Gacanta galabsatay habaarka hooyooyinka  gacanta sababtay oohinta agoonta gacanta

Sababtay geerida aabayaashood iyo gacanta dhamaysay gebi ahaanba dadkii iyo dalkii

Nin welba waxaa xusi doonta taariikhda  waxaa uu gaysto aduunka ninkii laga gooyn waayona  maalin garsoor dhabi jiro oo aan gardaro lahayn ayuu marayaa godobta uu galay iyo dhibka uu galabsaday  gudoonkiisaa ,

shacabka soomaaliyeedna mid baan leeyahay ilaaahay cidna ma dulmiyo kama gardarnaado

umad weliba waxay gaysataa loo gudaa ee shacabyahaw adigaa godobtan galay ee wa ainaad gaadhaa xalka aad uga gudbi lahayd garangarantan colaadeed ee galaafatay , geesigaagii

ee gubtay gebi ahaan dalkaagii, ee goblamisay hooyada, ee goobta banaan dhigtay gabdhihii somaaliyeed ee geyiga afrika ugu wacnaa u gawawartay cadawga iyo gacmaha shisheeye

umadyahay ilaa  aad mucaarad nacdo iyo muxaafid , oo aad muwaadin noqoto

meesha ay dantaada iyo mahuraankaaga nololeed jirtona aad ku mintido weligaa

murugo iyo ciil ka bixi maysid.

Golaha dhaqanka waxaan leeyahay , imaamyada, ugaasyada , suldaamada, isimiada malaqyada , garaadada , wabarada iyo gebi ahaanba duubabka koonfureed

Waxaad tihiin magac u yaal maksabka aad haysana waa macno daro

Waayo ma mudnidin in laydinkuu yeedho magacyada qaaliga ah

Hadaadse tihiin idinku dad ka nadiifa aafada iyo inkaaraha dhacayaa  kana madaxbanaan

Maalin qudha intaad meel isugu tagtaan maad midowdaan

Dadka intii macquulana maad wax u sheegtaa maydaan weydeen taageero

Mid nafeed iyo mid maalba  maad badbaadisaan umadiina

Maad  xaqa ku adintaan manta culumadii waad aragtaan

Caamadiina waad aragtaan waxaa manta mar kale loo baahan yahay

Rag bedela ragii hore oo soo halgamay ee gumaystihii cadaa ka kiciyay waadankeena

Ragii soo dhiqi jirAy dadka ee kala hagi jiray ee hogaanka cadalaada iyo garsoorka iyo xaqa ah marin jiray ragii daacada ahaa ee magacyadiina oo kale Lagu yaqaanay lana odhan jiray magacyada quruxda badan ee laydiinku yeedho hada sidoodii maad yeeshaan

Mise idinkaa la kala safan waraaabayaasha ku mamay hilibka maatida iyo maasaakiinka .

Golaha dhaqanka beelaha hawiye, golaha dhaqanka beelaha , digil iyo mirifle, golaha dhaqanka dirta koonfureed, golaha dhaqanka daaroodka koonfureed iyo golaha dhaqanka

Beelaha kale ee soomaaliyeed ee degan koonfurta soomaliya iyo bartamaha soomaliya

Maxaad sida Somaliland iyo puntland odayaashooda oo kale u mutaysan weydeen magac iyo murwaad iyo muwaadinimo, miyaydaan muslin ahayn, maatidiina ka naxayn maydkana arkayn weli meesha wadhan masuulkoow.

Madax isku sheega dowlada iyo mucaaradka waxaan odhan lahaa;-

Yaad madax u noqotaan

Yaad masuul u noqotaan

Ma maydkiyo qabuuraha

Mise shicib mar hore qaxay

Dadku waabad madhiseen

Midhadh baa ka soo hadhay

Madiina hospitaaliyo

Kaysanay dhex miliqsane

Marka aad dhamaysaan

Ma yeedhaanka xoolaha

Maanyada badee weyn

Malayga iyo ugaandhiyo

Ma dhirtaad xukumaysan

Mise waxaad ka gadaysaan

Umadaha macquulka ah

Maxastooda nooshahay

Aan maatidoodiyo

Shicibkooda soo madhin

Maka dhoofi doontaan

Maxaad yeeli doontaa

Madfac wuxuu ku dhacayaa

Masakaaiin agoonoo

Mar hore aabahoodiyo

Hooyadood marxuumeen

Madfacu waxuu ku dhacayaa

Muslin aan waxgaysanoo

Maalintii qiyaamaha

Mawluhu siduu yidhi

Miisaanka weyniyo

Ma huraanka aakhiro

Meeshee baad ka gelaysaan

Intaas waxaan kaga baxay madaxda dadqalatada ee aan aqoon waa maxbuus , waa biri maygaydo waa haween , waa waayeel , waa caruur, waaa aqoonyahan , waa ,masuul

Ee mashruuca ku soo qaadatay madhinta umada soomaaliyeed

Ugu danbayn waxaan  ku soo afjaryaa hadalkayga

Abwaanada soomaaliyeed , waqtigii nabadu jirtay  dadka idinkaa kiciyay oo heeso iyo maansooyiin delay iyo siinleey shiinleey , iyo gabayo  iyo muusanoow la dhextaagnaa

Manta idin meeyay aaaway murtidiinii aaway masuuliyadii idinka saarnayd

Dalkiina iyo dadkiinaa miyaad ilowdeen  maxaa  loo hadli waayay loo wacyi gelin waayay

Umadan wareertay , maxaa shacabkan , qabiilka , diinta , iyo beenta, lacagta lagu dhagrayo

Loo toosin waayay xaqiiqada iyo wadaniyada iyo dhamaan wanaagana loo tusi waayay

Maahmaah cajiiba ayaa waxay tidhaahdaa jinni ninkii keena saaraa golaha abwaaniinta soomaaliyeed waxaan leeyahay waad gabteen xaqiiqadii iyo maksabkiina sida

Qolyaha kale aan soo sheegay balse idinku weli danbiilayaal maydaan noqon

Ee  waxaa laydinka doonayaa dalkan la ganbiyayo ee gebi ka sii dhacayaa

Inaad u soo gurmataan,

Haweenka soomaaliyeedna waxaan odhan lahaa shalayna idinkaa laydinku fakaday

Oo mashxaradiina gobonimada iyo guusha dhalisay  maantana idinkaa goblamay

Ee raga soomaaliyeed  googol u dhiga oo idinka oo ah hooygii iyo hooyadii wadanka

Waad ogtihiin oo lama yidhaahdo dhulka aabe ee waa dhulka hooyo, afkuna waa afka hooyo

Hooyooyinoow ubadkiina iyo ragiinaa runta u sheegaa, dedaal waad wadaan dal iyo dibade

Waxaad yeeshaan  raga heshiiskooda ka shaqeeyaa

Waxaan kaloo halkan fariin u dirayaa bahda saxaafada oo ah bahda ugu nadiifsan bulshada soomaaliyeed iyaga laftoodana dhibaatada ugu badani ku dhacdo waxaan  idin leeyahay

Waxaad haysaan wado fiicane haka weecanina , waxaad tihiin warbaahin  ee wanaajiya waxaad sheegaysaa, waxaad tihiin , wacyiga manta jira kuwa aan waxba qarin , waxaad badisaan , waxsheega waxii wanaagsan,

Aqoonyahankana waxaan odhan lahaa , soomaaliya  waxaad ku barateen waxaad ugu shaqaysaan europa , amerika iyo austrelia oo aan idiinka baahnayn umadaha carbeed oo aan idiin ogayn  ee waxaa idiin baahan dalkiinii iyo dadkiinii ee aqoonyahanoow , arligii nabad iyo axsaan u gala , umadii wax u sheega , inta jiran daweeyaa , inta duntay inoo dhisa , inta aasan soo saara inta aan la arkayna iftiimiya

Wabilaahi tawfiiq

Waxaan ku soo afjarayaa  duco  qoraalkayga

Mawloow ilaahay

Maganta aadaan nahay

Maciinow ilaahay

Mucjisada na haysiyo

Murugadaba naga qaad

Mubdi, iyo muntaqimow

Naga meeri dhiilada

Mugdiga iyo colaadaha

Manta eebahayaw

Maganta adaan nahay

Muslimiin ayaan nahay

Mahlakada colaadaha

Mashaqadaba naga saar

Mabda, kii xaqnimo leh

Masuulna kii macquula

Magacna kaaga ugu mudan

Mahad oodhan keligaa

Mawloow adays kaleh

Muslinoow amiin dhaha

Manta waa xoriyadii

Waa madaxbaanidii

Maalinteeda samo iyo

Inagoo mid keliya ah

Mawloow na gaadhsii

Aamiin aamiin aamiin

Waa Qalinkii  iyo Hall , abuurkii

Cabdiraxiin Hilowle Galayr

Abdirihiin1@hotmail.com